Artikelen

Charisma
bron:
Financieel Dagblad
datum:
14-05-2009

> terug naar overzicht
> stuur door

Charisma

Charisma is een uitgehold begrip. Het wordt verward met persoonlijkheid, uitstraling of x-factor. Doodzonde, vindt de hoogleraar Yme Kuiper. Maar met zijn definitie blijft er geen charismatische Nederlander overeind. Het begrip charisma wordt volgens de Groningse hoogleraar te pas en te onpas gebruikt. Ook iemand als Pim Fortuyn, door velen juist geroemd vanwege zijn charisma, had het niet. “Hij had misschien een groot retorisch talent, maar charisma?”.

Maar als zelfs Fortuyn het niet heeft, wie heeft het dan wel? 
Volgens Kuiper is er niet één Nederlandse politicus die beschikt over charismatische leiderschapskwaliteiten. En wie zoekt in het bedrijfsleven, struikelt nou ook niet bepaald over de magische leiders. En de sport dan? Helaas, ook Guus Hiddink en Louis van Gaal voldoen niet aan het profiel.

Wie dan wel tot de charismatische “happy few” gerekend mogen worden?
Als eerste volgt een rijtje met de namen Hitler, Mussolini en Stalin, de booswichten van de politieke regimes. Gelukkig zijn er ook voorbeelden van een andere orde: de jongste Amerikaanse president Barack Obama en in Nederland komt de grondlegger van de socialistische beweging Domela Nieuwenhuis voor het predicaat in aanmerking.

Het is natuurlijk een definitiekwestie.
Kuiper hanteert de oorspronkelijke betekenis van charisma. Het is een bijbelse term die genadegave betekent. Essentieel is de wisselwerking tussen leider en volgelingen. “Charisma ligt besloten in de perceptie van de volgeling. Dat ligt niet zo zeer vast in de persoonlijkheid van de leider. Het heeft sacrale eigenschappen. Sekteleiders hebben bijvoorbeeld vaak enorm charisma”.

Het religieuze aspect verklaart ook waarom Amerikanen meer dan Nederlanders beschikken over charisma.Is het een probleem, dat er in Nederland zo weinig charismatische leiders zijn?Nee, volgens Kuiper, want charisma leidt niet per definitie tot een beter resultaat.  Maar onder moeilijke omstandigheden, een ingrijpende reorganisatie of een economische crisis, worden beslissingen van charismatische leiders gemakkelijker geaccepteerd. Het zit in het vertrouwen dat zo iemand uitstraalt.

Kun je managers er op selecteren of in trainen?
Het heeft weinig om hier energie in te steken. Eigenlijk kun je alleen achteraf bepalen of iemand charisma had. Een dure training heeft geen zin, want je hebt het of je hebt het niet.

> terug naar overzicht
> stuur door